Eten en drinken

Deze biologische theesoorten uit het hooggebergte in Tanzania zijn verrijkt met natuurlijke aroma’s, wat de thee een verfrissende geur en smaak geeft. Dankzij de grote hoogte waarop de thee wordt verbouwd en verwerkt, ontstaat een volle, aromatische smaak. Bij de oogst worden alleen de jonge blaadjes geplukt, wat het beste resultaat geeft. Wanneer de thee afkomstig is van een plantage, wordt er bij fairtrade productie op toegezien dat de arbeiders werken onder goede arbeidsomstandigheden. De ontwikkelingspremie is bedoeld voor sociale projecten die de hele theegemeenschap ten goede komen. Gezondheidszorg en dorpsscholen zijn belangrijke basisvoorzieningen die in veel gevallen hieruit gefinancierd worden. Dit biedt de kinderen van de theearbeiders kans op een betere toekomst.

Het Mufindi district in het uiterste zuidwesten van Tanzania is een afgelegen gebied met weinig werkgelegenheid. Luponde plantage, met 250 vaste en 1000 seizoenarbeiders, verbouwt biologische zwarte thee. De theearbeiders beslissen mee over de besteding van de ontwikkelingspremie. Van dit geld werd onder andere een watertank aangelegd en konden buurthuizen en een basisschool worden gebouwd. De buurthuizen hebben een belangrijke sociale functie, onder andere in de strijd tegen drankmisbruik en het daaruit voortkomende geweld. Luponde Estates koopt alle thee van de boeren in de omgeving op. Dat garandeert naar schatting 900 kleine theeboeren afzet en een redelijke prijs voor hun thee. Verder biedt de theeplantage hen landbouwvoorlichting en rentevrije leningen voor landbouwbenodigdheden.

Minireepjesmet cacao uit Afrika en Latijns-Amerika en suiker uit Costa Rica, in Costa Rica startte in de jaren '60 een coöperatie van kleine koffieboeren. Al snel ging men op zoek naar aanvullende bronnen van inkomsten, zoals de teelt van suiker. De suiker van CoopeAgri is Fairtrade gecertificeerd waardoor het in aanmerking komt voor het Max Havelaar keurmerk. CoopaAgri telt bijna 11.000 leden, waarvan 2.350 suikerboeren, die allen gebruik kunnen maken van de eigen gezondheidsdienst, spaar- en kredietbank en pensioenvoorziening. Voor vrouwen zijn er specifieke inkomensprojecten en zij worden gestimuleerd tot actieve deelname aan de coöperatie. Er is een onderwijsprogramma voor kinderen en de coöperatie investeert actief in maatregelen ter verbetering van het milieu. De coöperatie slaagde erin een eigen suikerraffineerderij aan te kopen, waarin momenteel zo'n 280 werknemers onder goede voorwaarden werkzaam zijn.

Chocoladereep puur mint, de biologische cacaobonen zijn afkomstig van diverse Fairtrade gecertificeerde producentenorganisaties in Afrika en Latijns-Amerika, El Ceibo uit Bolivia. El Ceibo is een koepelorganisatie van 50 coöperaties, gevestigd in het laaggelegen deel van Alto Beni in Bolivia. De aangesloten boeren produceren biologische cacao. El Ceibo is Fairtrade gecertificeerd waardoor de cacao in aanmerking komt voor het Max Havelaar keurmerk. In combinatie met een sterke positie op de lokale markt biedt El Ceibo haar leden een stabiele afzetmarkt met gegarandeerd goede prijzen voor de cacao. In de jaren '60 van de vorige eeuw streek een deel van de Quechua en Aymara bevolking neer in onder andere de regio Alto Beni, op zoek naar een beter bestaan. Daar had landbouwonderzoek uitgewezen dat het klimaat gunstig was voor de teelt van cacao. Cacaobomen, geïntroduceerd uit landen als Peru en Ecuador, werden aan de kolonisten ter beschikking gesteld. Later verenigden de cacaoboeren zich in coöperaties, om betere prijzen te kunnen bedingen voor de cacao. De coöperatie El Ceibo slaagde er vervolgens in om ook een deel van de verwerking voor eigen rekening te nemen en bouwde een chocoladefabriek in La Paz. De circa 1.200 leden van El Ceibo, met ieder een stuk grond van 2 tot 8 hectare, helpen elkaar bij de oogst, doen gezamenlijk de eerste verwerking en leveren -samen met ongeveer evenveel onafhankelijke producenten - de cacao voor transport naar de fabriek. Hun bonen vinden vandaar in verschillende vormen hun weg naar binnen- en buitenland. Ruim 50 landbouwtechnici ondersteunen vanuit een aparte stichting de boeren met trainingen en advies. Goede zorg voor de cacaostruiken houdt de productie op peil. Bovendien is gewerkt aan diversificatie. De combinatie cacao-bananen op hetzelfde veld doet het goed, anderen verbouwen citrusvruchten. Deze werkwijze heeft grote aantrekkingskracht, de laatste jaren hebben twaalf nieuwe coöperaties zich bij de koepel aangesloten. El Ceibo biedt werk aan 130 personen: vaak kinderen van leden die zich via een beroepsopleiding voldoende hebben gekwalificeerd om in de verwerkingsfabriek te kunnen werken of op kantoor. De ontwikkelingspremie die El Ceibo ontvangt voor haar fairtrade cacao, betaalt de organisatie deels door aan de boeren. Het andere deel wordt voornamelijk besteed aan trainingen, een vergoeding van ziektekosten en een jaarlijkse toelage voor de oudere leden.

Chocoladerepen met cacao uit Ghana. Kuapa Kokoo is de grootste cacaocoöperatie in Ghana, een land waar cacao een belangrijke bron van inkomsten vormt. Omdat Kuapa Kokoo een kwart van haar productie onder fairtrade voorwaarden kan verkopen, hebben de 67.000 aangesloten boeren toegang tot voorzieningen die anders niet voorhanden zouden zijn. De cacao is Fairtrade gecertificeerd en komt daardoor in aanmerking voor het Max Havelaar keurmerk. De producten  moeten bij de inkoop voldoen aan de handelsvoorwaarden die zijn verbonden aan het Max Havelaar keurmerk. Volgens deze voorwaarden ontvangt Kuapa Kokoo naast een eerlijke prijs ook een ontwikkelingspremie van 200 dollar per ton cacaobonen. De cacaoboeren beslissen zelf mee over de besteding van dit geld, en kozen tot nu toe voornamelijk voor projecten die ten goede komen aan de dorpsgemeenschappen als geheel, zoals een goede drinkwatervoorziening en onderwijs.
 

Kuapa Kokoo is de grootste cacaocoöperatie in Ghana, een land waar cacao een belangrijke bron van inkomsten vormt. Omdat Kuapa Kokoo een kwart van haar productie onder fairtrade voorwaarden kan verkopen, hebben de 67.000 aangesloten boeren toegang tot voorzieningen die anders niet voorhanden zouden zijn. De cacao is Fairtrade gecertificeerd en komt daardoor in aanmerking voor het Max Havelaar keurmerk. De economie van Ghana is voor een aanzienlijk deel afhankelijk van de opbrengsten van de cacaosector: meer dan 800.000 boeren verbouwen cacao. In vergelijking met andere cacao-exporterende landen is de productiviteit laag, vanwege kleine percelen en beperkte landbouwvoorlichting. Sinds 1992 is de cacaohandel geliberaliseerd. Kuapa Kokoo is één van de vijf bedrijven (en de enige coöperatie) die van de overheid een licentie kreeg om cacao te produceren en te verkopen. De verkoop van alle cacao uit Ghana loopt via de Ghana Cocoa Board.

Kuapa Kokoo ( = goede cacaoboer) verenigt boeren uit niet minder dan 1.400 dorpsgemeenschappen. De organisatie bestaat uit meerdere onderdelen die voor de leden de handelsactiviteiten, voorlichting, ontwikkelingsprogramma's en kredietverlening verzorgen. Dit laatste geeft leden, in de praktijk met name vrouwen, 30% van het totale ledenaantal, toegang tot microkrediet voor het opstarten van nieuwe economische activiteiten. Bovendien kunnen de boeren dankzij kredieten investeren in jonge cacaoplanten. De cacaoproductie van Kuapa Kooko neemt de laatste jaren af door onder andere ziekten en plagen maar ook door het ouder worden van de boeren. Jongeren die beter opgeleid zijn, willen niet meer in de landbouw werken. Het aandeel fairtrade in de verkopen van Kuapa Kooko groeit tegelijkertijd aanzienlijk. Sinds enige tijd kopen ook bedrijven als Verkade en Cadbury hier hun fairtrade cacao in.

Volgens de voorwaarden van dit keurmerk ontvangt Kuapa Kokoo naast een eerlijke prijs ook een ontwikkelingspremie van 200 dollar per ton cacaobonen. De cacaoboeren beslissen zelf mee over de besteding van dit geld en kozen tot nu toe voornamelijk voor projecten die ten goede komen aan de dorpsgemeenschappen als geheel, zoals een goede drinkwatervoorziening en onderwijs.

De internationale vraag naar cacao neemt toe. Ook de verkoop van fairtrade cacao stijgt, met zo'n 50% per jaar. Tegelijkertijd kampt de sector wereldwijd met afnemende productiviteit. In Ghana neemt hierdoor de noodzaak toe tot herstructurering van de productie, bijvoorbeeld door ruilverkaveling. Kuapa Kokoo speelt in op de ontwikkelingen door te investeren in kwaliteit en in afzet op de fairtrade markt. Dankzij de ontwikkelingspremie verbetert hiermee het dagelijks leven van talloze aangesloten dorpsgemeenschappen.

De Cooperativa Campesina Apícola Valdivia Limitadai in Chili is een coöperatie van 140 individuele imkers en drie lidorganisaties met op hun beurt in totaal zo'n 85 leden. De honing is Fairtrade gecertificeerd en komt in aanmerking voor het Max Havelaar keurmerk. In de provincie Valdivia (Zuid-Chili) is voor veel kleine boeren de bijenteelt een welkome nevenactiviteit. Veldbloemen, fruitbloesem en in sommige gevallen de bloemen van de Ulmoboom leveren de nectar voor de bijenvolken. Voor de imkers bleek de imkerij zo succesvol dat al spoedig kon worden begonnen met export. Intussen is de honing voor veel imkers de belangrijkste bron van inkomsten. Een klein deel van de honing wordt verkocht op de lokale markt, maar vooral de export van fairtrade honing naar Europa groeide de laatste jaren snel.

De imkers ontvangen een goede prijs voor hun honing en krijgen hulp bij verhoging van de productie, milieubeheer en de gezondheid van de bijenvolkeren. Door het vochtige en relatief koude klimaat in Valdivia, moeten bijenziekten actief bestreden worden. Dit maakt biologische teelt in deze streek onmogelijk. Per kilo honing die wordt verkocht onder Fairtrade voorwaarden wordt een ontwikkelingspremie ontvangen van 15 cent. Hiermee wordt onder andere het eigen laboratorium gefinancierd en geïnvesteerd in de teelt van blueberries. Nu deze bessen onder Fairtrade voorwaarden worden verkocht aan een supermarkt in Engeland, leveren zij op hun beurt ook een ontwikkelingspremie op.

 Copiasuro - Cooperativa de Producción Integral Apicultores del Suroccidente - inGuatemala is een coöperatie van 175 imkers. Op dit moment wordt alle honing van de coöperatie verscheept naar Europa. Europese imkers kunnen slechts voldoen aan de helft van de totale honingbehoefte in Europa, de andere helft komt van elders. De meerbloemige honing met Max Havelaar Keurmerk wordt afgevuld in Nederland. In het departement San Marcos, waar de meeste leden van Copiasuro wonen, leeft een groot deel van de overwegend Indiaanse bevolking in armoede. Imkerij is een alternatief voor de meer traditionele gewassen als koffie en bananen. De laatste jaren wint de bijenhouderij, dankzij de gestegen honingprijzen, aan belang voor het gezinsinkomen van de imkers. Steeds vaker is het hun hoofdinkomen. Er bestaat geen officiële wereldmarktprijs voor honing, maar de honingprijzen hangen onder andere nauw samen met de prijsontwikkelingen van suiker. Als de prijs van deze belangrijke zoetmaker stijgt, stijgt de prijs voor honing in de regel ook.

In aanvang telde Copiasuro 22 leden die op zoek waren naar betere afzetmogelijkheden en een betere prijs voor hun honing. Ze begonnen met 330 bijenkasten. Nu bestaat de coöperatie uit 175 imkers die gezamenlijk bijna 14.000 bijenkasten onder hun hoede hebben. De laatste jaren is er veel aandacht geweest voor het uitbreiden van de kantoorruimte, een trainingscentrum en een inzamelcentrum waar de honing volgens de Good Manufacturing Practices ingezameld en verder gereed gemaakt wordt voor de export. De vernieuwde opslagruimte biedt plaats aan 476 vaten honing (142.800 kg) onder geacclimatiseerde omstandigheden.

 

Een verhaal over mensen uit verschillende culturen, hard werken en prettig zaken doen, betrokkenheid en maatschappelijk verantwoord  ondernemen. De koffie groeit o.a. op de vruchtbare berghellingen in Peru, Honduras en Ethiopië. De coöperaties Central de Cooperativas Cafetaleras de Honduras (CCCH, Honduras), Cepicafe (Peru) en Oromia Coffee Farmers Cooperative Union (OCFCU, Ethiopië) hebben samen een totaal van 31.600 leden. Deze leden zijn kleine koffieboeren, vaak families, die in bosrijke gebieden wonen en daar op duurzame wijze de bonen telen.

La Tigra is één van de 38 actieve coöperaties van CCCH in Honduras. De coöperaties bezitten zeven regionale ateliers waar de eerste verwerking wordt gedaan (ontpulpen en drogen) en één centraal atelier waar de laatste stap in de verwerking wordt gedaan (selecteren en verpakken). De koffie van La Tigra groeit op kleine boerderijtjes in de bergen rondom de stad San Juancito. Puur bronwater vloeit over de berghellingen. Dit water verrijkt de bodem waar de koffie op groeit. De koffie groeit hier in natuurlijke harmonie met de subtropische regenwouden van het Nationaal Park. De koffie wordt met de hand geplukt en ontdaan van het vruchtvlees. Nadat de grootte van de boon is bepaald, wordt het op de boerderij gedroogd. Men gebruikt geen bestrijdingsmiddelen en is erg trots op de natuurlijke koffie.

Begin jaren ’90 is door een kleine groep mensen een programma gestart om de lokale economie in het berggebied van Piura in Peru te stimuleren. Zij hebben dit gedaan door de koffiesector nieuw leven in te blazen.Het uitgangspunt was dat productie met gebruikmaking van biologische landbouw methoden uiteindelijk voor de producenten goedkoper is. In ’95 en ’96 realiseerde men zich dat voor een verdere ontwikkeling van deze sector men eigenlijk directe toegang tot de markt zou moeten hebben. Er is toen een exportkanaal ontwikkeld. Dit is Cepicafe geworden, deze zorgt voor de verkoop van de koffie, voor voorfinanciering en technische assistentie. Cepicafe is een centrale organisatie van associaties en niet een centrale van coöperaties. Momenteel zijn er 35 associaties lid van Cepicafe die allen een legale status hebben (eis voor toetreding). Het ledental komt hiermee te liggen op 1400 producenten. De verzoeken tot toetreding overstijgen momenteel de mogelijkheden van Cepicafe en van het ondersteuningsprogramma vanuit Pidecafe.

Terwijl Ethiopië voor de meeste Europeanen synoniem is voor hongersnood, beseffen ze meestal niet dat het ook de geboorteplaats is van koffie zoals wij het kennen. Zo’n 15 miljoen Ethiopiërs zijn afhankelijk van koffie voor hun inkomsten. Daardoor betekende het inzakken van de prijzen op de wereldwijde koffiemarkt een groot gevaar voor veel mensen in Ethiopië. Daarom richtten in 1999 35 coöperaties gezamenlijk de Oromia koffie-unie op. De hoge kwaliteit koffie van Oromia wordt bereikt door biologische teelt zonder kunstmest en chemicaliën.
Maar het grootste verschil kwam van een relatief kleine uitgave. In 2004 stelde het nieuwe management voor om aan iedere coöperatie 2000 dollar van het Fair Trade geld te geven. Ieder dorp mocht beslissen hoe dat geld het beste gebruikt kon worden. Deze simpele beslissing had verbazingwekkende resultaten. Dorpen repareerden weggespoelde bruggen, konden nieuwe spullen kopen voor lokale scholen en als belangrijkste: de boeren kregen een hernieuwd vertrouwen door te zien dat door hun eigen inspanningen dingen echt konden veranderen! Sinds 2000 is Oromia Fair Trade gecertificeerd. Hierdoor ontvangen de gecertificeerde coöperaties ook een ontwikkelingspremie, waarmee o.a. al vier scholen en twee klinieken zijn gebouwd.

Drie bedrijven zijn verantwoordelijk voor de kruidenmolens. Het eerste is Cape Herb & Spice. Cape Herb & Spice produceert producten met zeezout en kruiden. De producten van Cape Herb & Spice vinden hun weg naar Fair Trade Original via de marketing- en exportorganisatie Turqle Trading in Zuid-Afrika. Het zeezout dat Cape Herb & Spice verwerkt, is afkomstig van Khoisan Natural Salt, ook leverancier van Turqle Trading. Cape Herb & Spice is een middelgroot bedrijf en staat bekend om haar vernieuwende recepturen. Daarnaast heeft het bedrijf een sterke sociale signatuur en werkt actief aan het welzijn van haar medewerkers. De personeelsmanager spreekt elke werknemer zeker twee keer per maand en bespreekt de lopende zaken en eventuele behoeften die er zijn. Cape Herb & Spice telt 132 werknemers, waarvan twee derde vrouw. Er is veel aandacht voor training. Men krijgt daarvoor financiële steun van de overheid, hetgeen de mogelijkheden voor een goed programma verhoogt. Met gelden uit de Fair Trade Trust - een fonds waarin zowel Turqle Trading als Fair Trade Original financieel bijdragen - is door de Zuid-Afrikaanse organisatie People Management een bewustwordingsprogramma gestart waarbij vrijwillig testen op HIV en AIDS is opgenomen, evenals medische nazorg voor HIV positieve medewerkers. Via de Trust was er de afgelopen jaren aandacht voor de volgende trainingen: Free to Grow Life Skills (verhoging zelfbewustzijn) en Free to Grow Money Sense (verhoging financieel bewustzijn). Bovendien is het schoolgeld voor de kinderen van de medewerkers betaald door de Fair Trade Trust.

Het tweede bedrijf is Suminter India Organics. Suminter India Organics wil voldoen aan de groeiende vraag naar biologische producten en tegelijkertijd de producenten voorzien van grotere economische stabiliteit. Het bedrijf ziet biologische productie als dé kans voor kleine boeren om uit hun achterstandssituatie te raken, dankzij de goede prijs die zij voor hun producten krijgen in een stabiele markt. De peper van Suminter India Organics is Fairtrade gecertificeerd en komt daarmee in aanmerking voor het Max Havelaar keurmerk. Cape Herb & Spice in Zuid-Afrika koopt de peper van Suminter India Organics in om te verwerken in de pepermolens. Suminter India Organics werkt samen met meer dan 13.000 boeren die onder andere kruiden en katoen verbouwen.Een aantal producten (waaronder de peper) is Fairtrade gecertificeerd. Alle aangesloten boeren produceren biologische producten dan wel producten die in conversie zijn naar biologisch. Ook in de overgangsperiode (het duurt drie jaar voordat conventionele productie helemaal is omgezet naar biologische productie) krijgen de boeren de meerprijs voor biologische producten uitbetaald. Dit om hen te stimuleren deze overgang daadwerkelijk te maken. De boeren leren natuurlijke mest en pesticiden toe te passen, zodat de productie nauwelijks kosten met zich meebrengt. Door wisselende gewassen te verbouwen en optimaal gebruik te maken van regenwater, behalen sommige boeren zelfs een dubbele oogst. Suminter India Organics, met 50 landbouwadviseurs in dienst, is actief in de hele keten. De organisatie werft nieuwe boeren en helpt bij certificering; traint hen in biologische landbouw en levert zaaigoed en jonge aanplant; bezoekt iedere boer tweemaal per jaar om de vorderingen te volgen; koopt de producten in tegen goede prijzen; verwerkt en verpakt de producten, verzorgt distributie in eigen land en voor de export. Suminter India Organics koopt de producten direct na de oogst in, omdat de boeren geen eigen opslagmogelijkheden hebben. Vanwege de snelle groei investeert Suminter India Organics in goede opslag- en verwerkingscapaciteit. De ontwikkelingspremie die de boeren ontvangen voor hun Fairtrade gecertificeerde peper benutten zij om hun leefomstandigheden te verbeteren en hun organisatie op een hoger plan te tillen. Ook investeren ze in moderne landbouwmethodes.

Het derde bedrijf is Turqle Trading. Dit is een marketing- en exportorganisatie, die nauw samenwerkt met en de export verzorgt voor vijftien productiebedrijven met ieder 10 tot 120 werknemers. Turqle Trading is actief als commerciële partner én in de versterking van de productiebedrijven en hun werknemers. De kleine, betrokken staf boekt concrete resultaten in de ontwikkeling van nieuwe producten en het zoeken naar afzetkanalen. Turqle Trading nam in 1997 het initiatief iets te doen aan de extreem grote werkloosheid in het land. Uitgangspunt: een onderscheidend, kwalitatief assortiment van culinaire producten, verhandeld volgens ethische principes.
 

Ikuru, in Mozambique, wat in de lokale Macuataal kracht betekent, werd opgericht door boerenorganisaties met als doel zelf hun producten op de markt te kunnen brengen en zo meer toegevoegde waarde te creëren. De pinda's en cashewnoten zijn Fairtrade gecertificeerd waardoor de noten in aanmerking komen voor het Max Havelaar keurmerk. Ikuru koopt, verwerkt en vermarkt de landbouwproducten van haar leden. Ook onderhandelt de organisatie tussen haar leden en andere marktpartijen zonder het product zelf op te kopen. De boeren, mede-eigenaren van Ikuru, beslissen mee waaraan de ontwikkelingspremie wordt besteed zoals opslagruimte, de aankoop van pelmachines, kwaliteitscontrole en logistieke verbeteringen. Deze investeringen komen de kwaliteit en daarmee de verkoop van de noten ten goede.

MASFA, de Mchinji Area Smallholder Farmers Association in Malawi, is actief in een regio waar grote armoede heerst. De ca 1.000 leden (waarvan ongeveer een derde vrouw) zijn verenigd in dorpsgroepen van telkens 15 à 20 boeren. De pinda's van MASFA zijn Fairtrade gecertificeerd, waardoor de pindakaas in aanmerking komt voor het Max Havelaar keurmerk. MASFA betaalt aan de leden voor hun pinda's een aanzienlijk hogere prijs dan ze voorheen kregen. En even belangrijk: er wordt niet geknoeid met de weegschaal. In samenwerking met andere organisaties in binnen- en buitenland verzorgt MASFA trainingen op het gebied van landbouwtechnieken en bedrijfsvoering. De boeren worden langs deze weg geïnformeerd over de eisen die afnemers stellen op het gebied van kwaliteit, voedselveiligheid en de fairtrade uitgangspunten. Doelstelling is om de inkomsten van alle boeren zodanig te verhogen dat zij toegang hebben tot gezonde voeding, onderwijs voor de kinderen en goede medische zorg. De ontwikkelingspremie die de boeren ontvangen voor hun fairtrade pinda's, wordt momenteel gebruikt voor de bouw van twee centra waarin de pinda's na de oogst centraal kunnen worden opgeslagen. De oogst is daar veilig en de pinda's behouden er hun goede kwaliteit. De boeren bepalen zelf waarvoor de gebouwen worden gebruikt in de periode vóór de oogst. Onderwijs is een optie, want de schoolgebouwen in de omgeving hebben niet altijd voldoende leslokalen. Een nieuwe ontwikkeling is bovendien de komst van een verwerkingsfabriek voor pinda's in Lilongwe, de hoofdstad van Malawi. Deze fabriek maakt onder andere voedselpakketjes in de strijd tegen ondervoeding. Het is voor het eerst dat de pinda's voor deze pakketjes uit Malawi zelf komen.

Ongeveer 3.000 kleine en middelgrote boeren in Nicaragua zijn aangesloten bij één van de coöperaties die samen de Cooperative del Campo vormen. De pinda's die zij leveren voor de pindakaas zijn Fairtrade gecertificeerd waardoor ze in aanmerking komen voor het Max Havelaar keurmerk. Del Campo startte de verbouw van pinda's als aanvullend inkomen voor de aangesloten boeren, die van oudsher sesamzaad verbouwen. Het nieuwe product sloeg aan en de organisatie is de eerste exporteur van fairtrade pinda's in Nicaragua. De verkoop van hun pinda's tegen gunstige voorwaarden én de extra technische ondersteuning bieden de boeren perspectief. De pinda's worden wel ter plekke gepeld, maar in Europa geroosterd omdat in Nicaragua de juiste installaties daartoe ontbreken.

Carmién Tea uit Zuid-Afrika, brengt rooibos op de lokale en exportmarkt, zowel in bulk als onder de merknaam. Het bedrijf koopt rooibos in van de boerderijen van Mouton Citrus, waaronder Brakfontein, en een viertal andere boerderijen in de Citrusdal Vallei, waaronder Bergendal Farm. De rooibos van Carmién Tea is Fairtrade gecertificeerd en komt daardoor in aanmerking voor het Max Havelaar Keurmerk. De rooibos komt deels verpakt, deels in bulk naar Nederland.

In de Citrusdal Vallei speelt de landbouw van oudsher een belangrijke economische rol. De lokale bevolking is bijna geheel afhankelijk van inkomsten uit de productie van citrusvruchten en ander fruit, rooibos, druiven en wijn. Door gebrek aan scholing zien mensen nauwelijks kans zich aan hun achterstandspositie te onttrekken die ten tijde van de Apartheid is ontstaan. De meeste mensen hebben geen huis of eigen bezit, en leven in informele verbanden, zonder basisvoorzieningen.

Was rooibos ooit een struikgewas waar niemand naar omkeek, intussen is het een hooggewaardeerd product dat middelpunt is geworden van een bloeiende industrie. Het product is populair om zijn eigen smaak en de vele gebruiksmogelijkheden en gezondheidsaspecten. Bovendien biedt het honderden arbeiders de kans een beter bestaan op te bouwen dankzij de vele initiatieven op het gebied van Black Economic Empowerment en fairtrade binnen de sector. Bij Mouton Citrus en Bergendal Farm zijn de arbeiders medeaandeelhouders. Dit biedt hen grip op hun situatie en toegang tot hoger gekwalificeerde banen. Zij wonen en leven op de boerderij.

Carmién Tea hoort bij de top tien grootste exporteurs van rooibos in Zuid-Afrika. Dankzij intensief contact met een lokaal verpakkingsbedrijf kan Carmién Tea een gereed product met toegevoegde waarde leveren aan de detailhandel en tegelijkertijd hoogwaardige werkgelegenheid creëren in de directe omgeving.

Voor het maken van de tapenade zijn twee bedrijven verantwoordelijk. Het eerste is Nantekara African Foods. Nantekara African Foods is een klein familiebedrijf dat culinaire producten produceert met een Afrikaanse signatuur. De producten van Nantekara vinden hun weg naar Fair Trade Original via de marketing- en exportorganisatie Turqle Trading in Zuid-Afrika. Naast de eigen productie assembleert Nantekara geschenkverpakkingen met producten afkomstig van verschillende leveranciers die aan Turqle Trading leverenDe laatste jaren werkt Nantekara African Foods aan vergroting van de lokale afzet. Met ondersteuning van Fair Trade Original is er voortdurende aandacht voor voedselveiligheid met daarbij behorende trainingen.
Nantekara African Foods telt tien medewerkers en heeft haar sociaal beleid in haar missie verwoord. Via de Fair Trade Trust - een fonds waarin zowel Turqle Trading als Fair Trade Original financieel bijdragen - is er de afgelopen jaren veel aandacht geweest voor de ontwikkeling van de medewerkers, voornamelijk vrouwen. Een aantal van hen heeft individuele trainingen gevolgd: computertrainingen en rijvaardigheid. Daarnaast zijn groepstrainingen uitgevoerd en gefinancierd, zoals Voluit Vrou (gericht op zelfbewustzijn), Business Skills (hoe functioneert een bedrijf), Arbeid en Wetgeving, EHBO en veiligheid op de werkvloer en een programma rondom HIV en AIDS. Alle trainingen versterken de kennis en vaardigheden van de medewerkers die daardoor ook beter inzetbaar zijn elders in de arbeidsmarkt. Bovendien is het schoolgeld voor de kinderen van de medewerkers betaald door de Fair Trade Trust.

Het tweede bedrijf is Turqle Trading. Turqle Trading is een marketing- en exportorganisatie, die nauw samenwerkt met en de export verzorgt voor vijftien productiebedrijven met ieder 10 tot 120 werknemers. Turqle Trading is actief als commerciële partner én in de versterking van de productiebedrijven en hun werknemers. De kleine, betrokken staf boekt concrete resultaten in de ontwikkeling van nieuwe producten en het zoeken naar afzetkanalen. Na de Apartheid bleef de situatie van de zwarte meerderheid in Zuid-Afrika grotendeels bepaald door een lage opleidingsgraad, grote criminaliteit en snelle toename van HIV en Aids besmetting. Turqle Trading nam in 1997 het initiatief iets te doen aan de extreem grote werkloosheid in het land. Uitgangspunt: een onderscheidend, kwalitatief assortiment van culinaire producten, verhandeld volgens ethische principes.
De organisatie werkt in een complexe samenleving en streeft ernaar sociale ontwikkeling op gang te brengen. De meerwaarde van de producten van Turqle Trading zit in de werkgelegenheid en (sociale) ontwikkeling van de werknemers van de productiebedrijven. Sinds enkele jaren staat een aantal producten in de Nederlandse supermarkt. Turqle Trading doet inmiddels ook zaken in andere Europese landen. De werkgelegenheid steeg door dit alles met bijna 25% naar 500 arbeidsplaatsen.
Fair Trade Original is sinds jaar en dag een belangrijke afnemer, en investeerde in onder andere marktonderzoek en productontwikkeling. Gezamenlijk wordt gewerkt aan voedselveiligheid, logistiek en ketenverantwoordelijkheid. Fair Trade Original en Turqle Trading storten ieder een premie van 2,5% van het inkoopbedrag in de Fair Trade Trust. Het geld komt ten goede aan de beroeps- en persoonlijke ontwikkeling van de werknemers in de productiebedrijven. De opgedane kennis én het zelfvertrouwen dat men hierdoor krijgt, komen van pas in het dagelijks leven én bieden perspectief op de arbeidsmarkt. Bovendien wordt het schoolgeld van de kinderen van alle medewerkers uit de Trust betaald. In 2009 bedroeg dit alleen al € 48.000 euro.

 

De vruchtensappen van Fair Trade Original zijn al bij veel mensen populair dankzij de literpakken.
Zo worden voor het Appelsap verschillende soorten appels gebruikt, die geteeld worden in Zuid-Afrika en ter plekke tot concentraat verwerkt door fruitverwerkingsbedrijf Granor Passi. Met een vleugje citroen en limoen erbij krijgt het net die extra frisse smaak.Toename van leveranciers van appels blijft daarom belangrijk: er wordt intensief gezocht naar nieuwe bedrijven die fairtrade gecertificeerd willen worden. Dankzij de goede handelsvoorwaarden hoopt Fair Trade Original een streepje voor te krijgen bij een groeiend aantal appelboerderijen. Hierdoor kunnen steeds meer consumenten genieten van dit fruitige sap, en krijgen steeds meer kleine boeren en arbeiders toegang tot cursussen en verbetering van hun arbeidsomstandigheden.

ACIPAR, Associação dos Citricultores do Paraná, is een samenwerkingsverband van 75 kleine sinaasappelboeren in Brazilië. De boeren verkopen hun sinaasappels aan twee fabrieken die de sinaasappels tot concentraat verwerken en de export verzorgen naar (fairtrade) afnemers in onder andere Europa en de Verenigde Staten. ACIPAR is Fairtrade gecertificeerd, waardoor het Sinaasappelsap in aanmerking komt voor het Max Havelaar keurmerk. De fairtrade markt biedt de leden van ACIPAR eerlijke handelsvoorwaarden voor de afname van 70% van hun fruit. De boeren ontvangen een eerste betaling bij het afleveren van hun fruit, en aan het eind van het jaar een aandeel in de winst van de betreffende concentraatfabriek. Aanvankelijk was de ontwikkelingspremie uitsluitend bestemd voor programma's ten behoeve van seizoenarbeiders, met aandacht voor onder andere medische en tandheelkundige zorg (Terug naar de glimlach) en scholing. Intussen ontvangt ACIPAR de ontwikkelingspremie, die sinds 2010 aanzienlijk is verhoogd, rechtstreeks. Het geld wordt onder andere besteed aan verbetering van de productie, sociale programma's - ook ten behoeve van de tijdelijke plukkers -en kosten van de organisatie.
 

Voor het zeezout zijn twee bedrijven verantwoordelijk. Het eerste is Khoisan Trading Company. Khoisan Trading Company is een klein familiebedrijf dat streeft naar geleidelijke groei. Het bedrijf, dat handgeschept zeezout met kruiden verpakt, zet zich in voor een goede relatie met zowel haar klanten als haar toeleveranciers en haar medewerkers. De producten van Khoisan Trading Company vinden hun weg naar Fair Trade Original via de marketing- en exportorganisatie Turqle Trading in Zuid-Afrika. Een correcte uitvoering van de te produceren volumes, rentabiliteit, kwaliteitsbewaking en ontwikkeling van de medewerkers zijn belangrijke drijfveren voor Khoisan Trading. 70% van de productie is voor de lokale markt; 20% wordt via Turqule Trading verkocht aan Fair Trade Original en 10% is voor overige export. Bij Khoisan Trading werken dertien vaste krachten en tien oproepkrachten. De mannen doen vooral het zware fysieke werk, zoals het oogsten van het zout. De vrouwen mengen en verpakken het zout. Het laagst betaalde uurloon, voor ongeschoolde arbeiders, is bijna het dubbele van het minimumloon. Het hoogst betaalde loon is het vijfvoudige. Khoisan Trading traint een aantal mensen tot opzichter, een verantwoordelijkheid die tot een hoger uur salaris leidt. Er is een kantine en werknemers hebben recht op drie weken vakantie. Vrouwen kunnen een beroep doen op zwangerschapsverlof en kunnen daarna gegarandeerd terugkomen. Een gekozen afvaardiging van de medewerkers praat wekelijks mee over de korte termijn doelstellingen.

Het tweede bedrijf is Turqle Trading. Turqle Trading is een marketing- en exportorganisatie, die nauw samenwerkt met en de export verzorgt voor vijftien productiebedrijven met ieder 10 tot 120 werknemers. Turqle Trading is actief als commerciële partner én in de versterking van de productiebedrijven en hun werknemers. De kleine, betrokken staf boekt concrete resultaten in de ontwikkeling van nieuwe producten en het zoeken naar afzetkanalen. Na de Apartheid bleef de situatie van de zwarte meerderheid in Zuid-Afrika grotendeels bepaald door een lage opleidingsgraad, grote criminaliteit en snelle toename van HIV en Aids besmetting. Turqle Trading nam in 1997 het initiatief iets te doen aan de extreem grote werkloosheid in het land. Uitgangspunt: een onderscheidend, kwalitatief assortiment van culinaire producten, verhandeld volgens ethische principes.
De organisatie werkt in een complexe samenleving en streeft ernaar sociale ontwikkeling op gang te brengen. De meerwaarde van de producten van Turqle Trading zit in de werkgelegenheid en (sociale) ontwikkeling van de werknemers van de productiebedrijven. Sinds enkele jaren staat een aantal producten in de Nederlandse supermarkt. Turqle Trading doet inmiddels ook zaken in andere Europese landen. De werkgelegenheid steeg door dit alles met bijna 25% naar 500 arbeidsplaatsen. Fair Trade Original is sinds jaar en dag een belangrijke afnemer, en investeerde in onder andere marktonderzoek en productontwikkeling. Gezamenlijk wordt gewerkt aan voedselveiligheid, logistiek en ketenverantwoordelijkheid. Fair Trade Original en Turqle Trading storten ieder een premie van 2,5% van het inkoopbedrag in de Fair Trade Trust. Het geld komt ten goede aan de beroeps- en persoonlijke ontwikkeling van de werknemers in de productiebedrijven. De opgedane kennis én het zelfvertrouwen dat men hierdoor krijgt, komen van pas in het dagelijks leven én bieden perspectief op de arbeidsmarkt. Bovendien wordt het schoolgeld van de kinderen van alle medewerkers uit de Trust betaald. In 2009 bedroeg dit alleen al € 48.000 euro.